Samenwerken is Groeien Samen aan de slag

Blog Rutger Lommerse

De tuinbouw heeft oplossing op de plank liggen, nu is de politiek aan zet

Afgelopen woensdag 17 april presenteerden drie tuinbouwondernemers hun oplossingen voor lastige vraagstukken zoals CO2, warmte en arbeidsmigratie aan leden van de Tweede Kamer en de gedeputeerden van provincies Noord-Holland, Zuid-Holland, Gelderland en Limburg. Voorzitter van Greenports Nederland, Jaap Bond verzorgde samen met Sjaak van de Tak, voorzitter Glastuinbouw Nederland de inleiding. Van der Tak noemde even snel de indrukwekkende kengetallen die de tuinbouwsector vertegenwoordigen; 100.000 hectares tuinbouwland, 200.000 arbeidsplaatsen jaarrond en in de piekperiode 320.000 arbeidsplaatsen en een exportwaarde van ruim 28 miljard.

Van afval grondstof maken

De eerste oplossing vanuit de tuinbouw is het gebruiken van CO2 ‘afval’ vanuit de industrie. Hoe dan? Tuinders in het Alton gebied (Noord-Holland) maken gebruik van de restwarmte afkomstig van afvalenergiecentrale Alkmaar. Hierdoor verstoken zijzelf geen aardgas en hebben hun eigen verwarmingsketels uitgezet. Om de planten in de kassen goed te laten groeien, is er naast warmte ook CO2 nodig. De leveringen van vloeibare CO2 zijn op dit moment erg kostbaar waardoor telers overwegen om hun verwarmingsketels weer aan te zetten om zelf CO2 te produceren. Terwijl bruikbare industriële CO2 beschikbaar is. Deze CO2 zou de tuinbouw heel graag gebruiken. Helaas is er een wetsartikel dat de CO2 afkomstig uit industriële processen bestempeld als afvalproduct, waardoor het niet gebruikt worden mag als grondstof voor de tuinbouw. Hierdoor kunnen de telers in het Alton gebied hun ultieme doelstelling om volledig aardgas vrij telen niet waarmaken. Dus het advies van tuinbouwondernemer Melvin Tesselaar is; weg met de afvalstatus voor CO2!

De tweede oplossing gaat over de opschaling van de subsidie mogelijkheden onder SDE voor restwarmte oplossingen. Bromeliakweker Hans Koolhaas geeft aan dat in het gebied waar zijn bedrijf ligt, regio Rotterdam en Leiden, behoefte is om verschillende warmtenetten aan elkaar te koppelen. Zo kan ook de restwarmte vanuit Rotterdam ingezet. Hierdoor ontstaat een nieuw groot warmtenetwerk waarmee woningen, industrie en tuinbouw met elkaar verbonden zijn. Door de omvang van het project kan het warmte vraagstuk op een efficiënte manier opgepakt worden. De rol van de decentrale overheden is van groot belang voor een slimme gebiedsgerichte aanpak. Om investeringen van dit soort mega projecten aantrekkelijker te maken moet de SDE-regeling ++ voor 2020 worden aangepast. Daarnaast is ook de doorlooptijd voor de afhandeling van vergunningsprocedures rondom geothermie een belangrijk aandachtspunt. Telers hebben zich veelal verenigd in warmtecoöperaties en staan klaar om in hun gebied tot duurzame oplossingen te komen. Dit zal leiden tot mega investeringen, om deze voor alle partijen te haalbaar te maken is een aanpassing van de SDE regeling nodig.


 

Arbeidsmigranten
We weten dat het zeer lastig is om genoeg personeel te krijgen op de meeste tuinbouw bedrijven. De druk op de arbeidsmarkt is hoog. Goede huisvesting is basis voorwaarde voor voldoende handjes. Ook zacht fruitteler Rene Simons uit het Brabantse Haaren maakt al vele jaren gebruik van arbeidsmigranten uit Oost-Europa. Om te zorgen dat deze arbeidskrachten de tuinbouw aantrekkelijk genoeg blijven vinden is het belangrijk dat zij gebruik kunnen maken van goede huisvesting voor de tijd dat zij hier werken. Hier is een belangrijke rol voor de gemeenten weggelegd. Iedere gemeente heeft een ander beleid wat betreft huisvesting van arbeidsmigranten. In sommige gemeente is het mogelijk om de werknemers huisvesting aan te bieden op het bedrijf, andere gemeenten daar terughoudend in. Een goede registratie van arbeidsmigranten is een voorwaarde zodat overheden en uitvoerende instanties inzicht krijgen in het aantal arbeidsmigranten dat zich in Nederland bevindt. De tuinbouw pleit voor een zorgvuldige registratie van deze arbeidskrachten zoals dat nu al wordt toegepast bijvoorbeeld in de gemeente Westland. Hiermee wordt ook in kaart gebracht welke huisvestingsbehoefte er precies is. Door koppeling van verschillende registratiesystemen en het verplicht stellen aan lokale overheden om dit te registeren zijn we weer een stap verder om onze werknemers een goede huisvesting te kunnen garanderen.


De tuinbouw heeft oplossingen, samen optrekken met lokale en provinciale overheden richting de landelijke politiek ligt daarbij voor de hand.