Greenports Nederland brengt focus aan in inzet Nationaal Tuinbouwakkoord
In gesprek met Andries Middag, directeur Greenports Nederland
De Nederlandse tuinbouw vervult een sleutelrol in grote maatschappelijke opgaven: voedselzekerheid, leefbare regio’s, innovatiekracht en verduurzaming. Tegelijkertijd staat de sector onder druk door ruimtelijke schaarste, arbeidsmarktkrapte en toenemende eisen aan duurzaamheid. In zowel het Nationaal Tuinbouwakkoord (2019-2030) als in het politiek manifest (2025/2026) zijn deze opgaven breed benoemd.
Greenports Nederland kiest ervoor om in 2026 te focussen op drie thema’s waar samenwerking tussen overheden, kennisinstellingen, branches en bedrijfsleven essentieel is: duurzame gebiedsontwikkeling, arbeid, schoon water en gezonde planten.
Focus op samenhang en uitvoerbaarheid
"De kracht van de tuinbouw zit in het ecosysteem,” stelt Andries. “Innovatie ontstaat waar beleid, kennis en praktijk elkaar versterken. Hij benadrukt dat de agenda van Greenports Nederland de afgelopen jaren breed is geweest. “We hebben onze inzet en energie bewust gespreid over een divers palet aan thema’s die allemaal relevant zijn voor de sector en voor maatschappelijke opgaven. Met de huidige focus brengen we meer prioriteit aan binnen die brede agenda. Niet omdat andere onderwerpen minder belangrijk zijn, maar omdat we op deze drie thema’s nu gezamenlijk het meeste verschil kunnen maken.” Volgens Middag helpt die scherpte om samenwerking gerichter te organiseren. “Door onze inzet te concentreren, versterken we de samenhang tussen beleid, kennisontwikkeling en praktijktoepassing. Zo zorgen we dat gezamenlijke ambities ook daadwerkelijk landen in concrete uitvoering.”
Duurzame gebiedsontwikkeling: koppelkansen verzilveren
De druk op de ruimte in Nederland neemt toe. Wonen, werken, energie, ruimte voor klimaatadaptatie en natuur concurreren steeds vaker met elkaar. Volgens Greenports Nederland ligt juist daar een kans. “De tuinbouwgebieden van vandaag zijn de integrale gebiedsontwikkelingen van morgen,” zegt Middag. “Tuinbouw kan bijdragen aan warmtenetten, waterberging, klimaatadaptatie en vergroening van stedelijke gebieden. Maar dat vraagt om gebiedsgericht beleid en planologische ruimte om functies te verbinden.” Greenports Nederland zet in op:
- Integrale ruimtelijke afwegingen waarin tuinbouw volwaardig wordt meegenomen;
- betere verbinding tussen economische ontwikkeling en maatschappelijke opgaven;
- structurele samenwerking tussen overheden, ondernemers en kennisinstellingen op regionaal niveau.
Andries: “Voor beleidsmakers betekent dit: kijk niet sectoraal, maar systeemgericht. De tuinbouw kan bijdragen aan meerdere beleidsdoelen tegelijk.”
Arbeid in de toekomst: menselijk kapitaal in een veranderende sector
De beschikbaarheid van goed personeel is een groeiend knelpunt, ook in de tuinbouw. Tegelijkertijd staat de sector aan de vooravond van vergaande robotisering en digitalisering. “Automatisering en AI gaan een groot deel van het werk veranderen, maar dat proces duurt nog jaren,” aldus Middag. “Tot die tijd blijven (internationale) medewerkers onmisbaar. Voor overheden en kennisinstellingen ziet Greenports Nederland een duidelijke rol:
- Investeren in scholing en om- en bijscholing richting hightech en datagedreven teelt;
- zorgen voor samenhangend beleid rond arbeid, huisvesting en ruimtelijke ordening;
- stimuleren van innovatie-ecosystemen waarin praktijk, onderzoek en onderwijs samenkomen.
Gezonde planten/schoon water: wetenschap, beleid en praktijk verbonden
Gezonde en weerbare planten vormen de basis voor duurzame voedselproductie, minder emissies en een gezonde leefomgeving. De Nederlandse tuinbouw loopt hierin internationaal voorop, maar loopt tegen grenzen aan in regelgeving en toelating van innovaties. “Als samenleving vragen we om minder chemie en meer duurzaamheid. Dan moeten we ook zorgen dat innovatieve oplossingen sneller beschikbaar komen,” benadrukt Middag. “Dat vraagt om vertrouwen in wetenschap, versnelling van toelatingsprocedures en ruimte voor experimenten.” Greenports Nederland ziet hier een duidelijke beleidsopgave:
- Versnellen van de ontwikkeling en toelating van biologische en laagrisicomiddelen;
- ondersteunen van praktijkonderzoek en pilots;
- verbinden van landbouw-, milieu- en innovatiebeleid.
“Gezonde planten zijn geen sectoraal belang, maar een publieke randvoorwaarde voor gezondheid, waterkwaliteit en biodiversiteit.”
Wat verbindt deze drie thema’s? Samenwerking als sleutel.
De drie thema’s laten zien dat de grote transities niet langs één lijn lopen. Ze vragen om regie, kennis en uitvoering in samenhang. Greenports Nederland positioneert zich graag als platform waar die lijnen samenkomen. “Onze rol is het organiseren van samenwerking met als doel het versnellen van verduurzaming,” concludeert Middag. “Door overheid, kennisinstellingen, branches en bedrijfsleven structureel te verbinden, maken we de tuinbouw een krachtig instrument voor maatschappelijke vooruitgang.”
Heb je naar aanleiding van dit artikel vragen of reacties, laat het ons weten! Stuur een mail naar: andries.middag@greenports-nederland.nl