Nieuwe tuinbouwcijfers laten zien dat de sector groeit, blijft investeren en werkt aan verdere verduurzaming
De productiewaarde van de Nederlandse tuinbouw groeide tussen 2020 en 2024 van €26,8 miljard naar €33,3 miljard. Ook de toegevoegde waarde en werkgelegenheid namen in deze periode toe. Daarmee bevestigen de nieuwste Tuinbouwcijfers opnieuw het grote economische belang van de sector voor Nederland. Deze groei werd gerealiseerd ondanks geopolitieke onzekerheid, stijgende kosten en toenemende internationale concurrentie. Tegelijkertijd blijft de sector bovengemiddeld investeren in innovatie en verduurzaming.
Uit de nieuwste Tuinbouwcijfers blijkt dat de toegevoegde waarde van de sector groeide van €16,2 miljard in 2020 naar €20,4 miljard in 2024. De toegevoegde waarde is de economische waarde die de sector creëert na aftrek van de kosten van ingekochte goederen en diensten. Daarmee is de tuinbouw goed voor bijna 2 procent van het Nederlandse bruto nationaal product. De werkgelegenheid steeg in dezelfde periode van 198 duizend naar 208 duizend arbeidsjaren, waarmee de sector ongeveer 2,5 procent van de totale Nederlandse werkgelegenheid vertegenwoordigt.
Sterke positie op internationale markten
Ook internationaal blijft de Nederlandse tuinbouwketen een belangrijke speler. De uitvoerwaarde van de totale keten bedroeg in 2024 ruim €28 miljard, een stijging van meer dan 25 procent ten opzichte van 2019. Ongeveer 65 procent van deze export bestaat uit producten van Nederlandse makelij.
De belangrijkste exportproducten zijn fruit, glasgroenten en snijbloemen. De invoerwaarde van de keten kwam in 2024 uit op ruim €11 miljard (groei van bijna 15% t.o.v. 2019), waarbij fruit verantwoordelijk is voor meer dan de helft van de totale invoerwaarde.
Silvio Erkens – staatssecretaris ministerie Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN): "Er is alle reden om trots te zijn op onze land- en tuinbouwsector. De tuinbouw vormt een sterk cluster van bedrijven en kennisleveranciers dat zowel nationaal als internationaal aan de weg timmert. Vernieuwing en groei zit in het DNA van de tuinbouwondernemers. Nederland is op dit moment een van de grootste spelers op dit terrein in de wereld en mijn inzet is om dit samen met de sector ook zo te houden."
Sterke prestaties in uitdagende omstandigheden
Hoewel de groei op het eerste gezicht bescheiden lijkt, moet deze worden bezien in het licht van uitdagende marktontwikkelingen van de afgelopen jaren. Tegen de achtergrond van geopolitieke spanningen, de coronacrisis, hoge energiekosten en internationale concurrentie is het vasthouden van de wereldwijde toppositie van de Nederlandse tuinbouw een prestatie van formaat. Bovendien blijven de verschillende productiesectoren financieel gezond. De rentabiliteit ligt in alle sectoren nog steeds ruim boven de 100 procent.
Innovatie als fundament onder concurrentiekracht
De cijfers onderstrepen opnieuw het innovatieve karakter van de Nederlandse tuinbouwketen. In 2024 werd voor €516 miljoen gebruikgemaakt van innovatie- en ontwikkelingsregelingen van de WBSO-regeling. Dat is een stijging van bijna 25 procent ten opzichte van 2019.
Het gebruik van de WBSO-regeling laat zien hoe sterk innovatie is verankerd in de sector. Relatief gezien maken tuinbouwbedrijven ruim drie keer vaker gebruik van deze regeling dan gemiddeld in Nederland. Hoewel de tuinbouw ongeveer 2 procent van het Nederlandse bbp vertegenwoordigt, is de sector verantwoordelijk voor bijna 8 procent van alle WBSO-uitgaven in 2024. Deze investeringen zijn essentieel om de internationale concurrentiepositie te behouden en tegelijkertijd verdere stappen te zetten op het gebied van verduurzaming.
Verduurzaming minstens zo belangrijk als economische groei
Naast economische prestaties zet de sector voortdurend stappen naar een duurzamere en toekomstbestendige tuinbouw. Innovaties op het gebied van watergebruik, energie, gewasbescherming en circulaire productie dragen bij aan een toekomstbestendige tuinbouw.
De sector benadrukt dat een verdere verlaging van de milieubelasting op de lange termijn minstens zo belangrijk is als verdere economische groei. Juist de combinatie van economische kracht en duurzame innovatie vormt de basis voor de internationale koppositie van de Nederlandse tuinbouw.
Samen bouwen aan de tuinbouw van morgen
De nieuwe cijfers laten zien dat de Nederlandse tuinbouw niet alleen economisch van betekenis blijft, maar ook een sector is die volop investeert in innovatie, kennisontwikkeling en verduurzaming. Daarmee levert zij een belangrijke bijdrage aan voedselvoorziening, een groene leefomgeving, economische groei en de grote maatschappelijke opgaven van deze tijd.
///
Toelichting Onderzoek
De cijfers voor toegevoegde waarde en werkgelegenheid zijn lager dan in de publicatie van 2023. Dit komt niet door een afname van de sector, maar door een wijziging in de rekenmethodiek. Hierdoor kan een deel van de economische waarde van toeleveranciers en distributie minder goed worden meegenomen. Om een eerlijke vergelijking mogelijk te maken, is dezelfde methodiek ook toegepast op de cijfers van 2020.
Peildatum van de gegevens
De Tuinbouwcijfers zijn gebaseerd op definitief vastgestelde CBS-gegevens uit het Microdata Lab. Deze gegevens komen met enige vertraging beschikbaar. Daarom zijn op het moment van publicatie alleen cijfers tot en met 2024 opgenomen.
De Tuinbouwcijfers zijn tot stand gekomen door onderzoek Wageningen Social & Economic Research, ondersteund door het CBS, op verzoek van Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en Greenports Nederland. De cijfers geven een beeld van de economische prestaties van het agrocomplex tuinbouw en uitgangsmaterialen zoals het bouwen van de kassen, het telen van de zaden, productie, verhandelen en distribueren van groenten, fruit en sierteeltproducten.
De gehele rapportage Tuinbouwcijfers is vanaf 17 juli te vinden op de website van het WUR.
Noot voor de redactie
Neem voor meer informatie over deze tuinbouwcijfers contact op met Andries Middag, directeur Greenports Nederland: 06-53728355