De beschikbaarheid van passende en kwalitatief goede huisvesting voor arbeidsmigranten staat al langer onder druk. Tegelijkertijd ontbreekt het in de praktijk vaak aan samenhang en duidelijke regie tussen overheden. Met het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting wil het kabinet hier verandering in brengen.
De wet, die momenteel bij de Eerste Kamer ligt en naar verwachting medio 2026 in werking treedt, beoogt meer sturing en afstemming in de woningbouwopgave. Voor de huisvesting van arbeidsmigranten betekent dit een verschuiving van overwegend lokaal beleid naar een meer regionale, programmatische aanpak.
Provincie krijgt centrale regierol – arbeidsmigranten als doelgroep
Nieuw is de versterkte positie van provincies. Zij krijgen een regierol en gaan sturen op de regionale woningbouwprogrammering en de verdeling van de opgaven per doelgroep. Daarmee wordt ook de huisvesting van arbeidsmigranten nadrukkelijk onderdeel van regionale afspraken, in plaats van uitsluitend lokaal beleid. De afspraken moeten gemaakt worden per woonregio.
Regionale afstemming van vraag en aanbod
Gemeenten blijven ook onder deze nieuwe wet verantwoordelijk voor concrete locaties en vergunningverlening, maar moeten hun plannen laten aansluiten op provinciale kaders. Dit zorgt voor meer samenhang in de spreiding en realisatie van huisvesting voor arbeidsmigranten binnen regio’s. De wet biedt instrumenten om beter te sturen op aantallen, type huisvesting (tijdelijk of permanent) en kwaliteit. Dit moet bijdragen aan het verbeteren van leefomstandigheden en het tegengaan van misstanden.
Betekenis voor ondernemers en gemeenten
Voor ondernemers ontstaat meer duidelijkheid over waar en onder welke voorwaarden huisvesting mogelijk is, maar ook een grotere nadruk op naleving van kwaliteitseisen. Gemeenten krijgen minder beleidsvrijheid, maar wel duidelijke provinciale kaders om op te sturen.
Wat betekent dit in de praktijk?
Het doel is dat in de praktijk huisvesting van arbeidsmigranten steeds minder ad hoc wordt georganiseerd. Gemeenten en provincies zullen samen concrete regionale afspraken moeten maken over aantallen, locaties en kwaliteit. Voor werkgevers en huisvesters wordt samenwerking met overheden daardoor belangrijker om tijdig passende huisvesting te kunnen realiseren binnen de nieuwe kaders.
Kort samengevat
- Provincies sturen op regionale verdeling en programmering
- Huisvesting arbeidsmigranten wordt onderdeel van structureel beleid
- Gemeenten werken binnen provinciale kaders, in woonregio’s worden per doelgroep opgaven verdeeld
- Meer aandacht voor uniforme kwaliteitseisen bij gemeenten, meer spreiding en aantallen in de woonregio’s
De wet verplaatst de regie iets meer naar het regionale niveau, met een sleutelrol voor provincies. Voor de huisvesting van arbeidsmigranten betekent dit een meer planmatige en afgestemde aanpak, met minder ruimte voor ad hoc oplossingen.
Meer informatie? Geïnteresseerd in wat deze beoogde nieuwe wetgeving voor uw specifieke situatie betekent? Neem dan contact op met Annemieke de Man, annemieke.deman@greenports-nederland.nl